Dlaczego chrapiemy? Wyjaśniamy przyczyny

Każdy to zna: leżysz obok partnera, przyjaciela albo kogoś z rodziny, kto przez całą noc głośno chrapie. Ale dlaczego właściwie chrapiemy i co można z tym zrobić? W tym artykule przyglądamy się przyczynom chrapania i sposobom, które pomagają je ograniczyć.

Czym jest chrapanie?

Chrapanie to dźwięk, który powstaje, gdy powietrze przepływa obok miękkich tkanek jamy ustnej i gardła i wprawia je w drgania. To właśnie te drgania dają dobrze znany odgłos chrapania. Może być głośniejsze lub cichsze, mieć różną barwę, a dla niektórych osób jest bardziej uciążliwe niż dla innych.

Dlaczego chrapiemy?

Chrapanie pojawia się, gdy powietrze przechodzi obok miękkich tkanek jamy ustnej i gardła, a te zaczynają drgać. Przyczyn może być wiele. Oto najczęstsze z nich:

1. Rozluźnione mięśnie gardła

Podczas snu mięśnie się rozluźniają, także te w gardle. Gdy zwiotczeją za bardzo, mogą zapadać się do dróg oddechowych i wywoływać chrapanie. Dzieje się tak szczególnie często w fazie REM, kiedy mięśnie są najbardziej rozluźnione.

2. Nadwaga i tkanka tłuszczowa wokół szyi

Nadwaga może sprawić, że wokół szyi odkłada się więcej tkanki tłuszczowej. Ta zwęża drogi oddechowe i zwiększa ryzyko chrapania.

3. Niewłaściwa pozycja do spania

Gdy śpisz na plecach, język i miękkie tkanki mogą opadać do tyłu, w stronę dróg oddechowych. Przez to chrapanie jest bardziej prawdopodobne.

4. Alkohol przed snem

Alkohol rozluźnia mięśnie gardła, a to może zwiększać ryzyko chrapania. Jeśli zrezygnujesz z alkoholu tuż przed pójściem spać, chrapanie może się zmniejszyć.

5. Bezdech senny

Bezdech senny to poważne zaburzenie snu, w którym oddech podczas snu wielokrotnie się zatrzymuje. Może powodować bardzo głośne chrapanie i wymaga leczenia.

6. Alergie i zatkany nos

Alergia i zatkany nos utrudniają przepływ powietrza przez nos, przez co chrapanie może się nasilać. Leczenie alergii i udrożnienie nosa mogą pomóc je ograniczyć.

7. Dziedziczność

Chrapanie może mieć podłoże genetyczne. Jeśli twoi rodzice chrapią, rośnie szansa, że ty też będziesz chrapać.

8. Palenie

Dym tytoniowy może podrażniać drogi oddechowe i powodować obrzęk. To zwęża drogi oddechowe i zwiększa ryzyko chrapania.

9. Budowa gardła

Niektóre osoby mają z natury węższe drogi oddechowe albo powiększone migdałki, co zwęża przestrzeń dla powietrza i zwiększa ryzyko chrapania. W takiej sytuacji warto skonsultować się z lekarzem, który dobierze odpowiednie leczenie.

10. Wiek

Z wiekiem mięśnie gardła mogą tracić napięcie, a ryzyko chrapania rośnie. Warto o tym pamiętać i działać z wyprzedzeniem: zmienić pozycję do spania, unikać alkoholu i dbać o prawidłową wagę.

Co pomaga na chrapanie?

Aby złagodzić chrapanie, najpierw trzeba poznać jego przyczyny i zająć się nimi. Pomóc mogą zmiana nawyków związanych ze snem, zdrowy styl życia, a w razie potrzeby wizyta u lekarza. Oto konkretne sposoby na chrapanie:

1. Zmień pozycję do spania

Śpij na boku zamiast na plecach. Drogi oddechowe pozostają wtedy bardziej drożne, a ryzyko chrapania maleje. Jeśli trudno ci utrzymać tę pozycję, pomoże zwykła poduszka albo długa poduszka do przytulania.

2. Dbaj o prawidłową wagę

Jeśli masz nadwagę, zrzucenie kilku kilogramów zmniejsza ilość tkanki tłuszczowej wokół szyi, a to może ograniczyć chrapanie.

3. Unikaj alkoholu przed snem

Alkohol rozluźnia mięśnie gardła i zwiększa ryzyko chrapania. Nie pij go na kilka godzin przed pójściem spać.

4. Lecz alergię i zatkany nos

Lecz alergię i dbaj o drożny nos, żeby powietrze mogło swobodnie przez niego przepływać.

5. Trzymaj się stałego rytmu snu

Kładź się spać i wstawaj o stałych porach. Dzięki temu organizm łatwiej łapie zdrowy rytm snu i nie dopada cię nadmierne zmęczenie, które też sprzyja chrapaniu.

6. Rzuć palenie

Gdy przestajesz palić, drogi oddechowe są mniej podrażnione i obrzęknięte, co pomaga ograniczyć chrapanie.

7. Używaj nawilżacza powietrza

Suche powietrze może podrażniać drogi oddechowe i nasilać chrapanie. Nawilżacz w sypialni utrzymuje odpowiednią wilgotność i zmniejsza podrażnienia.

8. Wypróbuj produkty przeciw chrapaniu

Na rynku jest wiele produktów, które mogą pomóc ograniczyć chrapanie, na przykład plastry na nos, rozszerzacze do nosa czy nakładki na zęby. Zobacz nasze produkty przeciw chrapaniu.

9. Skonsultuj się z lekarzem

Jeśli chrapanie jest bardzo nasilone albo poważnie utrudnia ci życie, idź do lekarza. Pomoże ustalić przyczynę i zaproponuje odpowiednie leczenie.

Czy chrapanie jest dziedziczne?

Tak, chrapanie może mieć podłoże genetyczne. Dziedziczyć można na przykład wąskie drogi oddechowe czy skłonność do nadwagi. Jeśli w twojej rodzinie ktoś chrapie, istnieje większe prawdopodobieństwo, że ty też będziesz chrapać.

Jakie są metody leczenia?

Jeśli chrapanie mocno ci dokucza i odbija się na życiu towarzyskim i rodzinnym, może być potrzebna wizyta u specjalisty. Większości osób wystarczą jednak proste wskazówki, jak ograniczyć chrapanie. Przy bardzo nasilonym chrapaniu dostępne są różne możliwości:

1. Aparat przeciw chrapaniu

Aparat przeciw chrapaniu może być skutecznym rozwiązaniem dla części osób, które chrapią. Wykonuje go indywidualnie wyspecjalizowany stomatolog. Aparat jest z tworzywa sztucznego i lekko wysuwa żuchwę do przodu, dzięki czemu drogi oddechowe pozostają bardziej drożne, a chrapanie się zmniejsza.

2. Plastry na usta

Czasem chrapanie łagodnieje, gdy oddychasz przez nos. Możesz używać plastrów na usta, które w nocy pomagają utrzymać zamknięte usta.

3. Zabieg chirurgiczny

W niektórych przypadkach można rozważyć zabieg, zwłaszcza przy powiększonych migdałkach, polipach nosa lub innych cechach budowy, które mogą powodować chrapanie.

Czy chrapanie jest groźne?

Zwykle chrapanie jest nieszkodliwe i bardziej uciążliwe niż niebezpieczne. Czasem jednak może być objawem poważniejszego problemu, takiego jak bezdech senny, w którym oddech podczas snu wielokrotnie się zatrzymuje. Jeśli chrapiesz bardzo głośno, w ciągu dnia czujesz zmęczenie albo podejrzewasz bezdech senny, koniecznie skonsultuj się z lekarzem.